Drinkbak in de winter: zo blijft het water voor paard, rund en hond ij Doorgaan naar inhoud
Zoeken Abonnement beheren Bestelling annuleren Contact
Paarden op een besneeuwde weide naast een deels dichtgevroren drinkplaats, omslagafbeelding bij de gids over de drinkbak in de winter
oktober 17, 2026 Ina Amberg

Drinkbak in de winter: zo blijft het water voor paard, rund en hond ijsvrij

Als de temperatuur onder nul daalt, wordt een vanzelfsprekendheid een dagelijkse opgave: je dieren hebben dan ook altijd water nodig. Een bevroren drinkbak in de winter is daarom meer dan een ergernis. Paarden en runderen eten nu vooral hooi en moeten meer drinken dan in de zomer in de wei. Tegelijk nemen veel dieren minder op als het water ijskoud is. Dit artikel legt uit hoeveel water paarden, weidedieren en honden nodig hebben, waarom sneeuw geen vervanging is en hoe je drinkbakken betrouwbaar ijsvrij houdt.

Actueel: ook een milde winter brengt vorst

De winter van 2025/26 was volgens de Duitse weerdienst (DWD) met gemiddeld 1,8 °C 1,6 graad warmer dan in de vergelijkingsperiode 1961 tot 1990. Toch waren er harde periodes: met Kerstmis heerste er wijdverbreid aanhoudende vorst, en in de eerste tien dagen van januari drong de vorst vooral in het zuiden en oosten vaak meer dan 20 centimeter diep in de bodem door. Op 6 januari mat de DWD in Oberstdorf −21,7 °C. In delen van Noord-Duitsland was het, afgemeten aan het aantal dagen met een sneeuwdek, de sneeuwrijkste winter sinds 2010 respectievelijk 2012.

Een informatieblad van de Kreis Wesel van 19 november 2025 vat de verplichting samen: runderen moeten ook in de winter voortdurend toegang hebben tot drinkwater, en de drinkbakken moeten vorstvrij zijn uitgevoerd. Als ‘koude jaargetijde’ geldt daar 15 november tot 15 maart.

Hoeveel drinken paarden, runderen en honden in de winter?

In de winter verandert vooral het voer. Hooi en graan bevatten volgens de University of Minnesota minder dan 15 procent vocht, weidegras daarentegen 60 tot 80 procent. Het ontbrekende water moeten de dieren via de drinkbak opnemen.

  • Paarden: per kilogram opgenomen droge stof van het voer hebben paarden volgens een leidraad van de deelstaat Nedersaksen 3 tot 3,5 liter water nodig. Een paard van 500 kilogram dat 10 kilogram droge stof eet, heeft daarmee 30 tot 35 liter per dag nodig.
  • Runderen: een volwassen rund heeft volgens het informatieblad van de Kreis Wesel gemiddeld 50 liter per dag nodig.
  • Honden: de meeste zoogdieren hebben volgens de MSD Veterinary Manual in een gematigde omgeving dagelijks ongeveer 44 tot 66 milliliter per kilogram lichaamsgewicht nodig. Honden met droogvoer drinken meer dan honden die vooral natvoer eten.

Wie bij kou te weinig drinkt, eet vaak ook minder, en bij paarden neemt het risico op een verstoppingskoliek toe. De MSD Veterinary Manual rekent te weinig water tot de bevorderende factoren. Volgens de University of Minnesota ontstaat zo'n verstopping over meerdere dagen tot weken met te lage wateropname. Bij tekenen van koliek hoort je paard onmiddellijk in handen van de dierenarts.

Is sneeuw een vervanging voor de drinkbak?

Nee. De richtlijnen van het Duitse ministerie van Landbouw over het houden van paarden zeggen duidelijk: ‘Sneeuw is geen vervanging voor een voldoende drinkbak.’ Hetzelfde staat in het informatieblad van de Kreis Wesel voor runderen. De University of Minnesota noemt als risico's onder andere koliek en een lagere voeropname.

Ook voor honden is sneeuw geen goede waterbron. De Tierklinik Hofheim beschrijft de zogeheten sneeuwgastritis: sneeuw kan zout, strooimateriaal, vuil en antivries bevatten, en de kou prikkelt bovendien het maagslijmvlies. Mogelijke gevolgen zijn braken en diarree. Bij klachten adviseert de kliniek lichtverteerbaar voer in kleine porties en water op kamertemperatuur, bij aanhoudende symptomen een bezoek aan de dierenarts.

Welke watertemperatuur is goed?

IJskoud water drinken veel dieren node. In een door de University of Minnesota beschreven proef dronken pony's bij kou ongeveer 40 procent meer per dag als hun water boven het vriespunt lag. De universiteit adviseert voor paarden een watertemperatuur tussen 45 en 65 graden Fahrenheit, dat is ongeveer 7 tot 18 °C.

Voor melkkoeien noemt het Umweltbundesamt (UBA) een ideale watertemperatuur van 5 tot 10 °C. Extreem koud water kan volgens het UBA vooral jonge dieren verzwakken en zo ziekten bevorderen.

Wat geldt voor houders?

De Duitse Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung (verordening dierenwelzijn bij het houden van landbouwhuisdieren) eist dat landbouwhuisdieren dagelijks naar behoefte met voer en water in voldoende hoeveelheid en kwaliteit worden verzorgd. Voorzieningen moeten minstens één keer per dag op hun werking worden gecontroleerd. Voor paarden eisen de richtlijnen van het ministerie dat water voortdurend beschikbaar is. Is dat bij uitzondering niet mogelijk, dan moet het minstens driemaal daags tot verzadiging worden aangeboden, uitdrukkelijk ook in het koude jaargetijde. Voor honden schrijft de Tierschutz-Hundeverordnung (verordening dierenwelzijn voor honden) voor dat in het gebruikelijke verblijfsgebied te allen tijde water in voldoende hoeveelheid en kwaliteit beschikbaar is.

Volgens de leidraad van Nedersaksen zijn verwarmbare zelfdrinkers of drinkbakken met vorstvrij aangebrachte kleppen het hele jaar te gebruiken. Drinkbakken met vlotter werken bij matige vorst ook zonder verwarming, maar moeten regelmatig worden gereinigd. Bij elektrische tankverwarmers adviseert de University of Minnesota de kabels op schade te controleren en erop te letten of dieren bij het water stroomschokken krijgen.

Tips voor het dagelijks leven

  1. Dagelijks controleren, bij vorst vaker: kijk ’s ochtends en ’s avonds of er water stroomt en geen ijslaag de drinkbak afsluit.
  2. IJs verwijderen: haal ijs uit troggen en emmers en vul vers water bij.
  3. Vorstbeveiliging vóór de winter controleren: test verwarmingen, kleppen en leidingen op tijd, voordat de eerste vorst komt.
  4. Verwarmingen veilig gebruiken: controleer kabels en verwarmingselementen regelmatig op schade en observeer of dieren de drinkbak mijden.
  5. Niet ijskoud aanbieden: waar geen verwarmde drinkbak aanwezig is, meerdere keren per dag vers, niet ijskoud water brengen.
  6. Bij uitval tot verzadiging laten drinken: paarden volgens de richtlijnen minstens driemaal daags, runderen bij strenge vorst volgens de Kreis Wesel minstens tweemaal daags.
  7. Voorzorg nemen: de Duitse verordening voor het houden van landbouwhuisdieren eist voorzorg voor het geval van een bedrijfsstoring. Houd jerrycans klaar voor het geval stroom of leiding uitvalt.
  8. De toegang vrijhouden: de plek bij de drinkbak moet voor alle dieren bereikbaar en stevig begaanbaar zijn.
  9. Honden onderweg van water voorzien: neem op langere winterwandelingen water mee. Reinig daarna de poten grondig, zoals de Tierklinik Hofheim adviseert.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water heeft een paard in de winter nodig?

Als richtwaarde geldt 3 tot 3,5 liter per kilogram droge stof van het voer. Een paard van 500 kilogram met 10 kilogram droge stof heeft zo 30 tot 35 liter per dag nodig. Omdat hooi nauwelijks water bevat, komt in de winter het grootste deel uit de drinkbak.

Is sneeuw genoeg als waterbron?

Nee. Overheden en vakmensen zijn het erover eens dat sneeuw geen drinkbak vervangt. Bij honden kan opgegeten sneeuw bovendien de maag prikkelen.

Moet ik het water voor mijn paard aanwarmen?

Voorgeschreven is dat niet. Volgens de University of Minnesota drinken paarden echter meer als het water niet ijskoud is. Aanbevolen wordt ongeveer 7 tot 18 °C.

Hoe vaak moet ik de drinkbak in de winter controleren?

Minstens één keer per dag, bij vorst liever meerdere keren. Zelfdrinkers hebben volgens de paardenrichtlijnen bovendien een dagelijkse functiecontrole nodig.

Wat doe ik als de drinkbak bevroren is?

Bied meteen water aan in emmers. Paarden moeten dan volgens de richtlijnen minstens driemaal daags tot verzadiging kunnen drinken. Controleer daarna leiding of verwarming.

Conclusie

In de winter hoeven dieren niet minder te drinken, eerder meer, omdat hooi en droogvoer nauwelijks vocht leveren. Vorstvrije drinkbakken, dagelijkse controles en niet ijskoud water helpen ervoor te zorgen dat paarden, runderen en honden genoeg drinken. Sneeuw vervangt de drinkbak niet. Hoe je watertanks en leidingen schoon houdt, lees je in ons artikel Algen in de watertank voorkomen.

Bijpassend: AnoKath TW

Voor de waterbehandeling biedt AnoKath met AnoKath TW een biocide aan dat onder andere bedoeld is voor drinksystemen in de dierhouderij. Het wordt aan het water toegevoegd en helpt biofilm in leidingen af te breken. Een vorstvrije drinkbak en de dagelijkse controle vervangt het niet. Dosering en gebruik staan op het etiket. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bronnen:

Titelafbeelding: ontwerp AnoKath, foto: Vito Natale op Unsplash (Unsplash-licentie).

Ingediend in: Hund im Winter, Pferd im Winter, Tränke im Winter, Wasserbedarf Pferd, Weidetränke
Volgend artikel Zuur-basebalans bij de hond: zo houdt het lichaam de pH stabiel

Een opmerking achterlaten

Opmerkingen moeten eerst goedgekeurd worden voordat zij verschijnen

* Verplichte velden