Periodieke oog­ontsteking bij het paard (maanblindheid): stal­hygiëne en stofarm hooi met AnoKath®

Een acute aanval treedt meestal heel plotseling op: het oog traant sterk, is gezwollen, en het paard knijpt het lichtschuw dicht. Het hoornvlies kan troebel of blauwachtig lijken, het wit van het oog is rood, de pupil nauw. Vaak vertonen getroffen paarden duidelijk pijngedrag. Bel bij deze signalen meteen de dierenarts, want elke aanval kan het oog verder beschadigen. Er is ook een sluipende vorm bijna zonder pijn, die vaak pas bij een aankoopkeuring opvalt.

Nee! De angst voor inslapen houdt veel paardeneigenaren bezig, maar is in de allermeeste gevallen ongegrond. Zelfs als de aanvallen zo hevig zijn dat een oog operatief verwijderd moet worden (enucleatie), redden paarden zich als vluchtdieren met maar één ziend oog verrassend goed en met levenslust. De ziekte is te managen, en een prikkelarm dagelijks leven met een schone box, stofarm hooi en vliegenmasker hoort daarbij.

Een puur „alternatieve” behandeling zonder dierenarts bestaat er bij acute, pijnlijke aanvallen niet: hier moet meteen door de dierenarts worden ingegrepen. Wat je zelf kunt doen, is een consequent omgevingsmanagement: vliegenmasker met UV-bescherming, stofarm hooi met AnoKath® heuSan, een schone box zonder ammoniak met AnoKath® Stallhygiene en voer waar muizen en ratten niet bij kunnen.

AnoKath® zet in bij de omgeving, niet bij het oog: AnoKath® Stallhygiene reduceert 99,999 % van de kiemen op vloer, wanden, bakken en drinkbakken, neutraliseert ammoniak direct aan de bron en werkt na met depotwerking. AnoKath® heuSan bindt het stof in het hooi en inactiveert schimmelsporen, gisten en bacteriën. Beide zijn alcoholvrij en pH-neutraal en vormen geen prikkelende dampen. Zo staat je paard elke dag in een omgeving met zo min mogelijk prikkels.

Nee, periodieke oogontsteking zelf is niet van paard op paard besmettelijk. Omdat de triggers, zoals leptospiren uit de urine van muizen en ratten, echter vaak in hetzelfde hooi, stro of voerdepot zitten, loont goede stal- en hooihygiëne voor de hele stal. AnoKath® Stallhygiene en heuSan gebruik je daarom het best in alle boxen.

De exacte oorzaak wordt in vakkringen nog besproken. Als belangrijkste trigger gelden leptospiren: in één onderzoek droegen 90 % van de zieke ogen antistoffen tegen leptospiren (Der Praktische Tierarzt, 06/2020). Het MSD Veterinary Manual beschrijft een auto-immuunziekte waarbij na een eerste ontsteking aanleg en omgevingsfactoren een rol spelen. De leptospiren komen vooral uit de urine van muizen en ratten.

Maanblindheid is de oude, volkse naam voor periodieke oogontsteking. Vakmensen spreken van equine recidiverende uveïtis (ERU): „equin” betekent het paard betreffend, „recidiverend” terugkerend, en de uvea is het middelste oogvlies met iris, straallichaam en vaatvlies. Bedoeld is altijd dezelfde ziekte.

Een goed passend vliegenmasker met UV-bescherming. Goede vliegenmaskers en een effectieve vliegenbestrijding horen volgens het MSD Veterinary Manual bij het houden van paarden met periodieke oogontsteking, want vliegen en fel licht zijn extra prikkels voor het oog. Belangrijk: controleer het masker dagelijks en houd het schoon, zodat het niet schuurt. In de stal zorgen AnoKath® Stallhygiene en heuSan voor minder ammoniak en stof.

Oogzalven en oogdruppels bij een ontsteking in het inwendige van het oog zijn diergeneesmiddelen en horen in handen van de dierenarts. Voor de dagelijkse oogverzorging telt vooral wat er rond het oog gebeurt: stof, vliegen, ammoniak en fel licht. Vliegenmasker, stofarm hooi met AnoKath® heuSan en een schone box met AnoKath® Stallhygiene houden deze prikkels klein. AnoKath® zelf hoort nooit in het oog.

Nee. Ook aandoeningen van het hoornvlies, zoals een hoornvliesulcus na een verwonding, tonen vergelijkbare signalen als een aanval; volgens het MSD Veterinary Manual is het onderscheid belangrijk, omdat de behandeling heel verschillend is. Een troebel, tranend of gezwollen oog hoort daarom altijd bij de dierenarts. Voor een omgeving met weinig stof en ammoniak zorgen daarna AnoKath® heuSan en Stallhygiene.

Hoe lang een aanval duurt, verschilt van paard tot paard; de behandeling door de dierenarts loopt volgens het MSD Veterinary Manual nog een maand door na het afklinken van de ontsteking. Als geneesbaar in strikte zin geldt periodieke oogontsteking niet, maar ze laat zich goed begeleiden: na een glasvochtoperatie (vitrectomie) bleven in een langetermijnevaluatie 96 % van 654 ogen zonder terugval (Der Praktische Tierarzt, 06/2020). In het dagelijks leven houd je met AnoKath® Stallhygiene en heuSan de prikkels in box en hooi klein.

Mest dagelijks uit, het best terwijl je paard buiten is, en ververs het strooisel vaak. Spuit daarna de urineplekken, de voerbak en de drinkbak in met AnoKath® Stallhygiene, puur of 1:2 verdund met gedestilleerd water, en laat 3 tot 5 minuten inwerken. Op de urineplekken ontstaat de ammoniak. Grondig, met vloer, wanden en rubbermatten, desinfecteer je de box bij een stalwissel en na een aanval, met bijna 6 liter concentraat per paardenbox. Nooit in de richting van het hoofd spuiten.

Sorteer sterk beschimmeld of muf hooi uit. Verdun AnoKath® heuSan 1:10 met gedestilleerd water, niet met kraanwater, omdat de bestanddelen daarvan al met de werkzame stof reageren. Sproei het hooi tijdens het schudden van alle kanten in, laat het 5 minuten inwerken en voer het direct. Het hooi mag vochtig worden gevoerd, heuSan is smaakneutraal en nagenoeg geurloos.

Ja, er is geen wachttijd: AnoKath® Stallhygiene is pH-neutraal en alcoholvrij en vormt geen prikkelende dampen. Bij een paard met een gevoelig oog spuit je toch nooit in de richting van het hoofd en vernevel je de stallucht het best terwijl het buiten is. Komt er toch iets in het oog, spoel het dan 2 minuten uit met water.