Rundveestal reinigen: stalhygiëne voor runderen | AnoKath® Doorgaan naar inhoud
Zoeken Abonnement beheren Bestelling annuleren Contact

Gids rundveehouderij · Stal, drinkers, bioveiligheid

Rundveestal en koeienstal reinigen: stalhygiëne met AnoKath®

Eerst uitmesten en reinigen, dan desinfecteren met AnoKath® Stallhygiene: ligboxen, loopgangen, voerhekken en kalverhokken, zonder prikkende dampen en zonder wachttijd. De drinkbakken houd je met AnoKath® TW schoon.

99,999 % kiemreductie

Ook in de bezette stal

Zonder prikkende dampen

BAuA-geregistreerd

Nu Stallhygiene bestellen

Koeienstal reinigen
AnoKath® Stallhygiene Flasche, weißlich, mit Etikett und QR-Code AnoKath® Stallhygiene vanaf 18,90 € (18,90 € / l) 1 liter geeft 1:2 verdund 3 liter gebruiksoplossing · Verzending binnen 2 werkdagen

Door Ina & Armin Amberg, deskundigen op het gebied van diergezondheid, hygiëne en infectiepreventie · Bijgewerkt: november 2026

Het belangrijkste in het kort

Wat betekent stalhygiëne in de rundveestal?

Stalhygiëne in de rundveestal betekent: de koeienstal na het uitmesten grondig reinigen, ligboxen, loopgangen, voerhekken, voergang, afkalfhok en kalverhokken desinfecteren, drinkbakken en leidingen schoon houden en kiemen niet eens naar binnen dragen. Het meest telt dat in de kalverafdeling, voordat er een nieuw kalf intrekt, en overal waar de dieren liggen, eten en drinken. Voor de oppervlakken is er AnoKath® Stallhygiene, voor de drinkbakken AnoKath® TW. Wat voor elke stal geldt, lees je in de gids Stalhygiëne, het hele verloop in de gids Staldesinfectie.

Reinigen: mest, drijfmest, strooisel en voerresten verwijderen, aangekoekt vuil laten weken, met de hogedrukreiniger schoonspuiten en laten afdrogen.

Desinfecteren: AnoKath® Stallhygiene puur of 1:2 met gedestilleerd water opspuiten, 3 tot 5 minuten laten inwerken, niet naspoelen.

Drinkbakken: drinkbekkens aan de buitenkant met Stallhygiene inspuiten, het water met AnoKath® TW klaarmaken (5 ml per liter), aan de waterleiding via het doseersysteem.

Kalveren eerst: afkalfhok, kalverhokken en kalveriglo's na elke bezetting leegmaken, reinigen en enkele dagen leeg laten staan, voordat het volgende kalf intrekt (all-in-all-out).

Direct bestellen

1 l 18,90 € geeft 1:2 verdund 3 l gebruiksoplossing · voor drinkbakken, voerbakken en gereedschap
5 l 59,90 € geeft 1:2 verdund 15 l gebruiksoplossing · voor kalverhokken en het afkalfhok, voordeliger per liter

Alle 4 maten vanaf 18,90 € ↓✓ Verzending binnen 2 werkdagen

Inhoud:  AnoKath® Stallhygiene  · Waar in de stal?  · Koeienstal reinigen  · Drinkwaterhygiëne  · Doseersysteem  · Bioveiligheid  · Voordelen  · Kalverafdeling  · FAQ

Voor ligboxen, loopgangen, kalverhokken en stallucht

Desinfectiemiddel voor rundveestal en koeienstal: AnoKath® Stallhygiene
AnoKath® Stalhygiëne – hygiënische stalverzorging
59,90 €(11,98 € / l)Jerrycan: overgieten om te sprayen, puur om te vernevelen

Incl. btw, excl. verzendkosten

Kies de maat

Hoe groter de jerrycan, hoe goedkoper de liter.

De fles van 1 liter geeft 1:2 verdund 3 liter gebruiksoplossing: genoeg voor ongeveer 7,5 m² oppervlak, bijvoorbeeld drinkbakken, voerhekken, voerbakken en gereedschap; de liter oplossing kost zo ongeveer 6,30 €.

Voor oppervlakken 1:2 verdund: de jerrycan van 5 liter geeft 15 liter gebruiksoplossing, de liter kost zo ongeveer 3,99 €. Een afkalfhok (3 × 4 m, wanden van 1,5 m, ongeveer 33 m² vloer en wanden) grondig desinfecteren (ongeveer 4,4 liter concentraat) kost zo ongeveer 52,71 €.

Een kalverstal van 6 × 10 m met wanden van 2 m (ongeveer 124 m² vloer en wanden, ongeveer 50 liter gebruiksoplossing) heeft 1:2 verdund ongeveer 16,5 liter concentraat nodig: uit de jerrycan van 20 liter ongeveer 181,78 €.

  • 4,94 van 5 sterren · 50 winkelbeoordelingen
  • Verzending binnen 2 werkdagen
  • Made in Germany
Alle productdetails →

Breed werkingsspectrum: bactericide, levurocide, fungicide en beperkt virucide plus; reduceert 99,999 % van de kiemen in de stal, de werkzaamheid tegen coccidiën is aangetoond.

Ook in de bezette stal: zonder wachttijden, kan in aanwezigheid van de dieren worden toegepast; na 3 tot 5 minuten klaar, niet naspoelen.

Zonder prikkende dampen: pH-neutraal, alcoholvrij, vrij van geur- en kleurstoffen, een belangrijk punt voor de gevoelige luchtwegen van landbouwhuisdieren zoals koeien, jongvee en kalveren.

Bindt ammoniakgeur: neutraliseert ammoniak direct bij de bron in plaats van hem te maskeren; puur fijn verneveld verlaagt het de kiembelasting in de stallucht.

Ergiebig concentraat met depotwerking: puur of 1:2 met gedestilleerd water (1 deel Stallhygiene, 2 delen water), werkt na op de gedesinfecteerde oppervlakken; BAuA N-95573.

Alle details over AnoKath® Stallhygiene

AnoKath® TW voor de drinkbakken

Welke maat? 1 liter met sproeiflacon voor drinkbakken, voerhek, voerbakken en gereedschap, 5 liter voor kalverhokken en een afkalfhok, 10 liter voor meerdere hokken of een kleine stal, 20 liter voor de kalverstal of de koeienstal bij de grondige reiniging – hoe groter de jerrycan, hoe voordeliger de liter. Rekenvoorbeelden staan in de handleiding en in de FAQ.

Waar in de stal?

Schone stalvlakken en contactzones in de rundveestal

Kiemen zitten waar mest, drijfmest, nat strooisel en voerresten blijven liggen, en waar de runderen liggen, eten, drinken en elkaar aanraken: in ligboxen en loopgangen, aan het voerhek en op de voergang, rond de drinkbakken en in de kalverafdeling. Voor elk gebied is er het passende AnoKath®, allemaal alcoholvrij en op basis van hypochlorigzuur:

Ligboxen en loopgangen

In ligboxen strooi je uiterlijk om de zeven dagen bij, afhankelijk van het systeem al na drie tot vier dagen (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein). Ligvlakken, boxafscheidingen, loopgangen en wanden desinfecteer je na het uitmesten en reinigen met AnoKath® Stallhygiene, voordat je vers strooit; tussendoor kan ook, terwijl de koeien in de stal staan. Naar de bestelbox

Afkalfhok en kalverhokken

Het afkalfhok, de kalverhokken en kalveriglo's maak je na elke bezetting leeg, reinig je grondig, ook in hoeken en voegen, en spuit je in. De oplossing werkt 3 tot 5 minuten; vers stro komt pas op het afgedroogde oppervlak. Meer over de kalverafdeling

Voerhek en voergang

Voerresten bederven op de ruwe voergang en gaan stinken; een rest van minstens 5 % moet er toch altijd zijn, adviseert de Landwirtschaftskammer Burgenland. Voerhek, voergang, voerbakken en ruwvoerrekken spuit je in na het afvegen; naspoelen hoef je niet, de oplossing valt uiteen in water en mineraalzout.

Drinkbakken en drinkbekkens

Drinkbekkens, trog- en baldrinkers spuit je aan de buitenkant in met Stallhygiene, het water maak je klaar met AnoKath® TW: 5 ml per liter, smaakneutraal, breekt biofilm in de leidingen af.

Stallucht en ammoniak

Tegen ammoniakgeur en kiemen in de lucht vernevel je AnoKath® Stallhygiene puur; welk apparaat past, staat in de handleiding.

Voorruimte, gereedschap en laarzen

Mestvorken, scheppen, kruiwagens en kalveremmers spuit je in met AnoKath® Stallhygiene. Voor de laarzen neem je AnoKath® Medical, na 60 seconden klaar; meer onder Schoenen desinfecteren.

In 5 stappen naar een schone koeienstal

Rundveestal en koeienstal reinigen en ontsmetten: zo ga je stap voor stap te werk

Wie runderen voor commerciële doeleinden houdt, moet stal, inrichting en gereedschap waarmee de dieren in aanraking komen met passende tussenpozen reinigen en zo nodig desinfecteren en de uitwerpselen zo vaak als nodig verwijderen (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 4). Voor de kalverafdeling noemt de gids van het Nedersaksische ministerie van Landbouw de volgorde: bezemschoon uitmesten, laten weken, met de hogedrukreiniger schoonspuiten en laten drogen. Pas dan wordt gedesinfecteerd, want desinfectie heeft schone, droge oppervlakken nodig. Daarna staat de stal het best enkele dagen leeg. Het Umweltbundesamt noemt schone, droge stallen de basisvoorwaarde en adviseert van boven naar beneden te werken. Hoe kiemen in de stal komen, staat verderop onder bioveiligheid.

Stap 1

Uitstallen en uitmesten

Ruimte leegmaken: voor de grondige reiniging is het hok of het stalgedeelte leeg, de dieren staan in de wei, in de uitloop of in een uitwijkafdeling.
Uitmesten: mest, strooisel en voerresten volledig verwijderen, drijfmest uit loopgangen en kanalen wegschuiven.
Losse delen eruit: kalveremmers, drinkbakken, ruwvoerrekken en verplaatsbare tussenwanden verwijderen en apart reinigen.

Stap 2

Laten weken en hogedrukreinigen

Laten weken: aangekoekte mest op vloer, wanden, ligboxen en voerhek met water laten weken, zodat hij loskomt.
Hogedrukreiniger: van boven naar beneden werken, plafond, wanden, boxafscheidingen, voerhek, voergang en drinkbakken. De Nedersaksische gids noemt 100 bar met een vlakstraal- of rotatienozzle. Een schuimreiniging lost met haar langere inwerktijd de eiwit- en vetfilm meestal beter op.
Hoeken, voegen, bakken: in spleten, hoeken, bij boxpoten en op ruw beton zit het meeste vuil; bakken en drinkbekkens moeten zo gebouwd zijn dat het reinigingswater kan wegstromen (Umweltbundesamt).

Stap 3

Goed laten drogen

Luchten: poorten en ramen openen, zodat het restvocht verdwijnt; afhankelijk van het seizoen duurt dat enkele uren tot een nacht.
Waarom: staand water verdunt de oplossing in de volgende stap, en desinfectie heeft schone, droge oppervlakken nodig.
Controleren: zit er nog vuil in hoeken, op randen of bij de drinkbakken, dan meteen nawerken.
Bij kou: de Nedersaksische gids herinnert aan de zogenoemde koudefout: bij lage temperaturen werken desinfectiemiddelen zwakker, werk daarom het best op milde dagen.

Stap 4

Desinfecteren met AnoKath® Stallhygiene

Volledig bevochtigen: AnoKath® Stallhygiene gelijkmatig op vloer, wanden, ligboxen, boxafscheidingen en hokken sproeien.
Contactoppervlakken: voerhek, voergang, bakken, drinkbakken, poorten en drijfgangen niet vergeten.
Gereedschap: mestvorken, scheppen, kruiwagens en kalveremmers meteen mee inspuiten.

Dosering: puur of 1:2 met gedestilleerd water (1 deel Stallhygiene, 2 delen water), sterker verdunnen doe je niet; voor vernevelen puur. Inwerktijd 3 tot 5 minuten, niet naspoelen.

Stap 5

Laten inwerken, drinkers spoelen, instrooien

Inwerken: 3 tot 5 minuten; naspoelen hoef je niet, de oplossing valt uiteen in water en mineraalzout.
Drinksysteem: met 5 ml AnoKath® TW per liter vullen, 30 minuten laten werken, in die tijd niet laten drinken, daarna naspoelen.
Instrooien: zodra de oppervlakken droog zijn vers en droog instrooien, dan trekken de dieren er weer in.

Welk apparaat?

Voor drinkbakken, voerhek en kalveremmers volstaat een sproeiflacon, voor hokken en de hele stal een drukspuit of rugspuit. Om in de stallucht te vernevelen neem je AnoKath® Stallhygiene puur; in bedrijven met een werkplaatscompressor (ongeveer 100 liter per minuut bij 3 bar) bijvoorbeeld met het Air-Clean Hand-Desinfektionsgerät, een koudvernevelaar voor commercieel gebruik. Als je boven je hoofd vernevelt, draag dan een veiligheidsbril.

Hoeveel?

Afkalfhok van 3 × 4 m (12 m², de minimale maat die de Nedersaksische gids noemt) met wanden van 1,5 m hoog: ongeveer 33 m² vloer en wanden × 0,4 liter = ongeveer 13,2 liter gebruiksoplossing, 1:2 verdund ongeveer 4,4 liter concentraat. Een kalverstal van 6 × 10 m met wanden van 2 m hoog heeft ongeveer 124 m², dat is ongeveer 50 liter oplossing en 1:2 verdund ongeveer 16,5 liter concentraat. Een voorbeeld; de 0,4 liter per m² noemen de desinfectierichtlijn van het Friedrich-Loeffler-Institut en de Thüringer praktijkaanwijzingen over bioveiligheid voor de grondige oppervlaktedesinfectie in de regel.
Bronnen (6)

Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung (§ 4, § 5, § 11); Niedersächsisches Ministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Verbraucherschutz, „Leitfaden für eine optimierte Kälberaufzucht“ (hfdst. 2, 3, 6); Umweltbundesamt, „Reduktion des Keimdrucks“ (04.02.2025); LFI Österreich, „Kälbergesundheit“ (april 2023); Thüringer Ministerium für Soziales e.a., „Praxishinweise zur Biosicherheit in Rinder haltenden Betrieben“; geraadpleegd op 09.11.2026; Friedrich-Loeffler-Institut, FLI-Richtlinie hfdst. 5.3.1 (versie 1.1, 29.12.2025), geraadpleegd op 03.11.2026.

Experttip van Armin Amberg

„In de rundveestal wordt de hygiëne beslist waar de kalveren geboren worden en opgroeien: in het afkalfhok en in de kalverhokken. Mijn advies: elk hok na het uitstallen uitmesten, grondig reinigen, laten drogen en dan met AnoKath® Stallhygiene inspuiten, voordat het volgende kalf intrekt. In de loopstal kan dat ook als de koeien in de stal staan. En vergeet de drinkbakken niet: AnoKath® TW houdt het water hygiënisch en blijft smaakneutraal, zodat je dieren goed drinken.“

Armin Amberg · Deskundige voor infectiebescherming

Voor zelfdrinkers, trogdrinkers, leidingen en watertanks

Drinkwaterhygiëne in de rundveestal: AnoKath® TW voor drinkbakken en leidingen
AnoKath® TWAnoKath® TW
63,90 €(12,78 € / l)

Genoeg voor 1.000 liter drinkwater 6,39 € per 100 liter water

Incl. btw, excl. verzendkosten

Kies de maat

Hoe groter de jerrycan, hoe goedkoper de liter.

  • Verzending binnen 2 werkdagen
  • Zonder chloorbleekmiddel · dierproefvrij · Made in Germany
  • 4,94 van 5 sterren · 50 winkelbeoordelingen
Alle productdetails →

Geteste werkzaamheid: tegen bacteriën, virussen en schimmels, getest volgens DIN EN 1040, DIN EN 14347 en DIN EN 14476; werkzaam tegen legionella en pseudomonas.

Breekt biofilm af: lost de organische slijmlaag in leidingen, tanks en drinkbakken op, waarin kiemen zich vermenigvuldigen.

Smaak- en geurneutraal: geen prikkelende chloorgeur, de drinkacceptatie bij dieren blijft hoog.

Altijd 5 ml per liter: pH-neutraal afgesteld, spaart kleppen, afdichtingen en leidingen; BAuA N-95992.

Folder AnoKath® TW (PDF)

AnoKath® doseersysteem voor de waterleiding →

Zo gebruik je het in de rundveestal: 5 ml TW per liter in watertank, trogdrinker en weidevat, bij elke vulling; bij zelfdrinkers aan de waterleiding neemt het doseersysteem dat over. Eén- tot tweemaal per jaar de leidingen 30 minuten met 5 ml per liter vullen, in die tijd niet laten drinken, daarna naspoelen. Meer over de waterleiding in de koeienstal.

Voor grotere bestanden

Automatische drinkwaterdesinfectie met het AnoKath® doseersysteem

Runderen drinken veel en gespreid over de dag uit veel drinkbakken. Bij grotere bestanden, lange leidingen en een hoog waterverbruik is handmatig mengen nauwelijks vol te houden. Het AnoKath® doseersysteem brengt AnoKath® TW automatisch en gelijkmatig in het drinkwater, zonder handmatig bijmengen.

De elektrische membraandoseerpomp wordt in de waterleiding aangesloten, bijvoorbeeld met ¾ inch, en doseert zodra er water stroomt: altijd 0,5 %, dus 5 ml TW per liter.

Het vat van 60 liter is genoeg voor 12.000 liter drinkwater. Lopende kosten: ongeveer 6 cent per liter drinkwater (AnoKath® TW in jerrycan van 20 liter, prijsstand november 2026). Elke drinker krijgt dezelfde waterkwaliteit, en biofilm in de leidingen wordt afgebroken.

Technische gegevens: 0,1 tot 2 % instelbaar, tot 20 liter per uur en 15 bar, 230 of 110 V, IP 65. Meer op de productpagina.

Het gevolg: Zonder systeem doseer je bij elke vulling met de hand bij, aan veel zelfdrinkers nauwelijks gelijkmatig. Met systeem loopt de drinkwaterhygiëne in de rundveestal vanzelf mee, in de zomer zoals in de winter.

AnoKath® doseersysteem bekijken

Bioveiligheid

Hoe kiemen de rundveestal binnenkomen – en hoe je ze buiten houdt

Aankoop van dieren en quarantaine

Aangekochte runderen brengen hun eigen kiemen mee. De Nedersaksische gids raadt bedrijven die dieren aankopen een quarantainestal aan, waarin de nieuwe dieren drie weken wennen aan voeding en kiemflora; een brochure uit Burgenland noemt minstens drie, beter zes weken, en de quarantaine wordt niet voortdurend bijbezet, maar volgens het all-in-all-out-principe gebruikt. De veterinaire dienst van Cloppenburg noemt een isolatiestal voor aangekochte fokrunderen. Opgestald mogen alleen runderen worden die BVDV-onverdacht zijn en vergezeld gaan van een bewijs (Duitse BVDV-verordening, § 4); een checklist van de deelstaat Saksen-Anhalt vraagt of alleen wordt aangekocht uit bedrijven met dezelfde of een hogere gezondheidsstatus.

Bezoekers, veehandel en klauwverzorging

Veelvoorkomende overdragers zijn personen die van bedrijf naar bedrijf gaan: uit de diergeneeskunde, melkcontrole of voederhandel (Umweltbundesamt); de brochure uit Burgenland rekent ook voederadviseurs, veehandelaren en klauwbekappers erbij. Het Thüringer informatieblad adviseert bedrijfsvreemden zo weinig als nodig de stal in te laten, veehandelaren niet zonder personeel van het bedrijf en met bedrijfseigen of wegwerpkleding. Apparatuur die op meerdere bedrijven aan het dier wordt gebruikt, bijvoorbeeld bij de klauwbekapper, moet vooraf gereinigd en gedesinfecteerd zijn. Een eigen klauwbekapstand wordt niet uitgeleend, en kleedruimten volgen het zwart-witprincipe (Thüringer praktijkaanwijzingen). Handen, laarzen en gereedschap grondig reinigen; de laarzen desinfecteer je met AnoKath® Medical.

Voertuigen, veetransport en kadaverplaats

Veetransportvoertuigen inclusief laadruimten en uitrusting moeten na elk transport worden gereinigd en gedesinfecteerd. Uitgezonderd zijn niet-commercieel gebruikte voertuigen die alleen eigen vee vervoeren (Duitse veeverkeersverordening, Viehverkehrsverordnung, § 17). De veterinaire dienst van Cloppenburg adviseert om ook op bedrijfseigen voertuigen alleen gereinigd en gedesinfecteerd te laden. Zij noemt een beveiligde plaats voor gestorven dieren, die na elke ophaalbeurt wordt gereinigd en gedesinfecteerd. De Thüringer praktijkaanwijzingen leggen deze plaats voor kadavers, abortussen en nageboorten aan de bedrijfsgrens, zodat het ophaalvoertuig van de destructie het bedrijfsterrein nooit hoeft op te rijden, en laten veehandelaren en transporteurs niet zonder begeleiding laden.

Mest, ammoniak, stalklimaat en vliegen

In het verblijfsgebied van de kalveren mag per kubieke meter lucht hoogstens 20 cm³ ammoniak, 3.000 cm³ kooldioxide en 5 cm³ waterstofsulfide zitten, en de luchtvochtigheid moet tussen 60 en 80 % liggen (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 6; niet voor kalverhutten en koude stallen). Wie in het ligbereik van de kalveren ammoniak ruikt, heeft volgens de Nedersaksische gids al te veel. Bij melkkoeien noemt de Landwirtschaftskammer Niederösterreich als vuistregel vier luchtwisselingen per uur in de winter en 60 in de zomer. Vliegen vermenigvuldigen zich waar water, vochtige organische massa en warmte samenkomen, en kunnen bijdragen aan de verspreiding van ziekten; ze brengen onrust in de kudde en kosten productie (LFI Österreich); 85 % van de vliegen groeit onopgemerkt op als eieren, larven en poppen. Het Dienstleistungszentrum Ländlicher Raum Eifel adviseert broedplaatsen aan drinkbakken, kalverboxen, spleten en boxafscheidingen weg te poetsen en diepstrooisel om de 7 tot 10 dagen uit te mesten.

Drinkwater en leidingen

Drinkwater voor dieren is juridisch een voedermiddel; het Duitse federale ministerie van Landbouw noemt water het belangrijkste voedermiddel en als richtwaarde hoogstens 1.000 kolonievormende eenheden per milliliter bij 37 °C. Een melkkoe drinkt volgens het laboratorium Laboklin tot 170 liter per dag; een informatieblad van de veterinaire dienst van Freyung-Grafenau noemt 50 tot 150 liter, bij hitte tot 180. In leidingen en drinkbakken vormt zich een biofilm waarin kiemen grotendeels beschermd zijn tegen reiniging en desinfectie. Ideaal is voor melkkoeien een watertemperatuur van 5 tot 10 °C (Umweltbundesamt). Koeien drinken 15 tot 25 liter per minuut; de Landwirtschaftskammer Niederösterreich adviseert één drinker per 20 koeien en minstens twee per groep. De Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft adviseert dagelijks, het best tweemaal, te controleren of alle dieren bij de drinkbakken kunnen komen, er genoeg water nastroomt en de drinkbakken schoon zijn. Dagelijks uitgieten is niet genoeg, de drinkbakken worden regelmatig met de borstel gereinigd (Laboklin). Tegen de biofilm in de leidingen helpt AnoKath® TW.
Bronnen (19)

Niedersächsisches Landwirtschaftsministerium, „Leitfaden für eine optimierte Kälberaufzucht“; Land Burgenland, „Biosicherheit Rind“; Landkreis Cloppenburg, Merkblatt rinderhaltende Betriebe – Biosicherheitsmaßnahmen (stand 01.06.2018); Umweltbundesamt, „Reduktion des Keimdrucks“ (04.02.2025); Thüringer Ministerium für Soziales, Merkblatt Biosicherheitsmaßnahmen in Rinderhaltenden Betrieben (stand 04.05.2023); Thüringer Praxishinweise zur Biosicherheit in Rinder haltenden Betrieben; Viehverkehrsverordnung (§ 17); BVDV-Verordnung (§ 4); Land Sachsen-Anhalt, Checkliste Biosicherheit Rind (2007); Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung (§ 6); Landwirtschaftskammer Niederösterreich, „Kuhkomfort-Serie Teil 7: Wie lüften und kühlen?“ (01.06.2021); LFI Österreich, „Fliegen im Stall“ (juli 2022); DLR Eifel, „Fliegen im Rinderstall“ (2025); BMLEH, „Hygienische Qualität von Tränkwasser – Orientierungsrahmen“ (19.07.2019); Laboklin, „Bestandsbetreuung Rind – das Tränkwasser …“ (9/2025); Landwirtschaftskammer Niederösterreich, „Kuhkomfort-Serie Teil 5“ (08.04.2021); LfL Bayern, Futtermittelblatt Rind – Wasser (augustus 2023); Landratsamt Freyung-Grafenau, Merkblatt Wasserversorgung in der Milchviehhaltung; Umweltbundesamt, „Tränkwasserversorgung im Stall“ (06.02.2025); geraadpleegd op 09.11.2026.

Jouw voordelen

Voordelen van een gestructureerde stalhygiëne in de rundveestal met AnoKath®

Alle AnoKath® desinfectiemiddelen ontstaan via het ECA-proces (elektrochemische activering) uit water en keukenzout. Werkzame stof is actief chloor, vrijgemaakt uit hypochlorigzuur, een sterk oxidatiemiddel. Met Stallhygiene voor de oppervlakken en TW voor het water denk je de hygiëne sluitend door, van de kalverafdeling tot de loopstal.

Klassieke stalhygiëne (bijv. agressieve zuren, chloorbleekmiddel)

Effect op biofilms
Zuren lossen vooral kalk op; de biofilm in leidingen, tanks en drinkbekkens blijft vaak.

Smaak & acceptatie
De prikkelende geur van chloortabletten kan de wateropname verminderen.

Residuen / dierencontact
Chemische films op voerhekken, bakken en drinkbakken, naspoelen nodig.

Slijtage van de stalinstallaties
Agressieve middelen tasten drinkkleppen, afdichtingen en verzinkte beugels aan.

Toepassing in de stal
Prikkelende dampen, vaak alleen in de lege stal en met adembescherming.

Het AnoKath® complete systeem

Effect op biofilms
AnoKath® TW breekt biofilm in leidingen en vaten af.

Smaak & acceptatie
TW is smaak- en geurneutraal, de drinkacceptatie blijft hoog.

Residuen / dierencontact
Stallhygiene valt uiteen in water en mineraalzout, op oppervlakken niet naspoelen.

Slijtage van de stalinstallaties
pH-neutraal afgesteld, spaart kleppen, afdichtingen en leidingen.

Toepassing in de stal
Stallhygiene ook in de bezette stal, in aanwezigheid van de dieren.

Geregistreerd en getest: bij de BAuA geregistreerd, onder andere AnoKath® Stallhygiene N-95573 · TW N-95992 · Medical N-72767 · vrij van dierproeven · Made in Germany, met 100 % groene stroom in moderne ECA-installaties gemaakt.

Kalverafdeling

Afkalfhok en kalverhokken: stalhygiëne voor kalveren

De meeste ziekteverwekkers die kalveren ziek maken, komen op elk bedrijf voor; beslissend is een lage infectiedruk door properheid, zegt de Nedersaksische gids voor kalveropfok. Voortdurend bijbezetten van hetzelfde hok maakt het de kiemen gemakkelijk; iglo's en kalverhutten in het all-in-all-out-systeem noemt hij „aanzienlijk voordeliger“. Voor commerciële bedrijven schrijft de Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren (Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung) voor dat kalveren niet meer dan onvermijdelijk met urine of mest in aanraking komen en een droog ligbereik hebben (§ 5), dat kalveren tot twee weken op stro of vergelijkbaar materiaal liggen (§ 7) en dat mest uit het ligbereik wordt verwijderd of regelmatig opnieuw wordt ingestrooid (§ 11). Hoge ammoniak- en stofwaarden en tocht noemt de gids als oorzaak van longaandoeningen en lagere dagelijkse groei; wie in het ligbereik van de kalveren ammoniak ruikt, heeft al te veel. Zo ga je in de kalverafdeling te werk:

Afkalfhok

Het afkalfhok moet schoon, tochtvrij en ruim voorzien van vers strooisel zijn; de Nedersaksische gids noemt minstens 12 m² per individuele box, bij voorkeur 15, de Landwirtschaftskammer Niederösterreich 10 tot 15 m² per koe. Na elke geboorte wordt uitgemest. Was het hok tussendoor ziekenbox, dan wordt het volledig uitgemest en gedesinfecteerd voordat er weer een koe in afkalft. De gids raadt aan het helemaal niet als ziekenbox te gebruiken en het kalf snel naar een schone iglo of kalverhut te brengen. Na het reinigen en laten drogen spuit je het in met AnoKath® Stallhygiene.

Kalverhokken en iglo's

Gaat een kalf weg, dan wordt de box of iglo volledig ontmest, gereinigd en gedroogd en blijft daarna minstens enkele dagen leeg (LFI Österreich); daarvoor heb je een paar boxen of iglo's in reserve nodig. Iglo's drogen het best in de zon en worden met tussenpozen verplaatst. Zolang er kalveren in zitten, adviseert de Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein om elke 14 dagen uit te mesten en tweemaal per week bij te strooien. Een individuele box voor kalveren tot twee weken meet minstens 120 × 80 × 80 cm (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 7). Vóór de nieuwe bezetting spuit je de droge box in met AnoKath® Stallhygiene.

Emmers, drinkbak en melktaxi

De melkbereiding stelt hoge hygiëne-eisen, melkkannen en melktaxi kunnen een groot kiemreservoir zijn (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein), en voor emmers is water alleen niet genoeg, ze hebben reinigingsmiddel en borstel nodig (Landwirtschaftskammer Niederösterreich). Elk kalf ouder dan twee weken moet te allen tijde water in voldoende hoeveelheid en kwaliteit hebben (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 11). Drinkbekkens en emmers spuit je aan de buitenkant in met AnoKath® Stallhygiene, in het water komt AnoKath® TW: 5 ml per liter, smaakneutraal.

Voor jouw kalverafdeling: AnoKath® Stallhygiene voor afkalfhok, kalverhokken en iglo's, AnoKath® TW voor de drinkbak, AnoKath® Medical voor je laarzen.

Bronnen (7)

Niedersächsisches Landwirtschaftsministerium, „Leitfaden für eine optimierte Kälberaufzucht“; Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung (§ 5, § 7, § 11); Landwirtschaftskammer Niederösterreich, „Checkliste Biosicherheit“: Abkalbebox (13.12.2022) en Kälberiglu (29.12.2022); LFI Österreich, „Kälbergesundheit“ (april 2023); Land Burgenland, „Biosicherheit Rind“; Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein, „Hygiene im Kälberstall“ (13.02.2021); geraadpleegd op 09.11.2026.

FAQ

FAQ – Veelgestelde vragen over stalhygiëne in de rundveestal

Is stalhygiëne in de rundveestal een reinigingsmaatregel?

Niet alleen. Stalhygiëne bestaat uit twee stappen: eerst reinig je, dan desinfecteer je. Bij het reinigen verwijder je mest, drijfmest, voerresten en zichtbaar vuil. Een schuimreiniging lost met haar langere inwerktijd ook de eiwit- en vetfilm op (Nedersaksische gids voor kalveropfok). Desinfectie heeft schone, droge oppervlakken nodig; daarop spuit je AnoKath® Stallhygiene.

Waarom is drinkwater een onderdeel van stalhygiëne in de rundveestal?

Omdat water voor runderen het belangrijkste voedermiddel is (Duits federaal ministerie van Landbouw): een melkkoe drinkt volgens het laboratorium Laboklin tot 170 liter per dag, en alleen wie genoeg drinkt, eet genoeg ruwvoer. In leidingen, drinkbekkens en watertanks vormt zich een biofilm waarin kiemen beschermd zitten (Umweltbundesamt). Juridisch is drinkwater voor dieren een voedermiddel, en drinksystemen moeten, voor zover mogelijk, regelmatig worden gereinigd en onderhouden; de kiemgetallen van het ministerie zijn richtwaarden, geen grenswaarden zoals bij drinkwater voor mensen (Laboklin). AnoKath® TW met 5 ml per liter breekt de biofilm af en blijft smaakneutraal, zodat je dieren goed drinken.

Voor welke rundveehouderijen is deze stalhygiëne geschikt?

Voor melkvee- en zoogkoebedrijven, rundveemesterij en kalveropfok, voor jongvee en de kleine stal met weinig dieren, zowel in de loopstal als in de grupstal. Het verloop blijft gelijk: eerst reinigen, dan ligboxen, loopgangen, voerhekken, afkalfhok en kalverhokken desinfecteren met AnoKath® Stallhygiene en het water klaarmaken met AnoKath® TW. De stappen pas je aan op stalgrootte, aantal dieren en gebruik.

Hoe vaak moet je stalhygiëne in de rundveestal toepassen?

De wet noemt voor commerciële bedrijven „met passende tussenpozen“ (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 4). Praktische richtwaarden: het afkalfhok na elke geboorte uitmesten (Landwirtschaftskammer Niederösterreich). Kalverboxen en iglo's na elk uitstallen reinigen en desinfecteren (DLR Eifel). In de ligboxen uiterlijk om de zeven dagen bijstrooien, afhankelijk van het systeem al na drie tot vier dagen (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein). De drinkbakken dagelijks op werking en properheid controleren, in de zomer in de regel dagelijks reinigen (veterinaire dienst van Freyung-Grafenau).

Kan stalhygiëne de diergezondheid in de rundveestal ondersteunen?

Ja: schone ligvlakken horen bij een goede houderij. Het Umweltbundesamt wijt uieraandoeningen en kreupelheid bij runderen ook aan de hygiënetoestand in de stal en noemt schone, droge ligvlakken en regelmatig vernieuwd strooisel. De Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein ziet in de zomer meer uierontstekingen door omgevingskiemen en verklaart ze met de ligvlakken: hoe vuiler de omgeving, hoe hoger de kiemdruk. In de melkstal, waar alle koeien doorheen gaan, adviseert de Landwirtschaftskammer Niederösterreich één uierdoekje per koe en schone dipbekers. Een gestructureerde stalhygiëne draagt eraan bij de kiemdruk te verlagen waar je runderen liggen, eten en drinken: AnoKath® Stallhygiene reduceert 99,999 % van de kiemen in de stal en bindt ammoniakgeur direct bij de bron.

Welke voorschriften gelden voor de hygiëne in de rundveestal?

Voor commerciële bedrijven geldt de Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren (Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 4): houderij-inrichting schoon houden, uitwerpselen zo vaak als nodig verwijderen, alles met dierencontact met passende tussenpozen reinigen en zo nodig desinfecteren. Drinkbakken zo bouwen dat voer en water zo weinig mogelijk vervuilen (§ 3); voor kalveren een droog ligbereik en, zodra ze ouder zijn dan twee weken, altijd water (§ 5, § 11). Drinkwater voor dieren is juridisch een voedermiddel (Duits federaal ministerie van Landbouw). Wie runderen wil houden, meldt dat vóór de start bij de autoriteit. In Duitsland geboren kalveren krijgen binnen zeven dagen hun oormerken. Commerciële veetransportvoertuigen worden na elk transport gereinigd en gedesinfecteerd (Duitse veeverkeersverordening, Viehverkehrsverordnung, § 17, § 26, § 27).

Hoe reinig ik een koeienstal goed?

In vijf stappen: dieren uit het gebied, mest, strooisel en voerresten verwijderen, drijfmest wegschuiven. Aangekoekt vuil laten weken en met de hogedrukreiniger van boven naar beneden schoonspuiten, ventilatie- en voederinrichtingen inbegrepen, daarna goed laten drogen. Met AnoKath® Stallhygiene vloer, wanden, ligboxen, voerhek en hokken bevochtigen en 3 tot 5 minuten laten werken. De drinkbakken met AnoKath® TW reinigen en vers instrooien zodra alles droog is. Uitgebreid staat het in de handleiding, om af te vinken in de checklist voor het reinigen en desinfecteren van de stal.

Welk desinfectiemiddel is geschikt voor de rundveestal?

Voor vloer, wanden, ligboxen, voerhek en hokken AnoKath® Stallhygiene: bactericide, levurocide, fungicide en beperkt virucide plus, 99,999 % kiemreductie in de stal, aangetoond ook tegen coccidiën, zonder prikkende dampen en zonder wachttijd, bij de BAuA geregistreerd. Voor het drinkwater AnoKath® TW met 5 ml per liter, voor de laarzen AnoKath® Medical.

Hoeveel desinfectiemiddel heb ik nodig voor de koeienstal?

Tel vloer en wanden bij elkaar op en reken 0,4 liter gebruiksoplossing per m². Dat is de waarde voor de grondige oppervlaktedesinfectie. Een afkalfhok van 3 × 4 m met wanden van 1,5 m hoog heeft ongeveer 33 m², dat is ongeveer 13,2 liter oplossing: 1:2 verdund ongeveer 4,4 liter AnoKath® Stallhygiene, daarvoor volstaat de jerrycan van 5 liter. Een kalverstal van 6 × 10 m met wanden van 2 m hoog heeft voor ongeveer 124 m² zo'n 50 liter oplossing nodig, 1:2 verdund ongeveer 16,5 liter concentraat uit de jerrycan van 20 liter. Sterker dan 1:2 verdun je het niet.

Hoe vaak moet ik de drinkbakken in de koeienstal reinigen?

Dagelijks op werking controleren, regelmatig op properheid controleren en indien nodig reinigen, in de zomer in de regel dagelijks (veterinaire dienst van Freyung-Grafenau). Alleen uitgieten is niet genoeg, de drinkbakken hebben de borstel nodig (Laboklin); de Landwirtschaftskammer Niederösterreich adviseert drinkers die zich helemaal laten legen en een handborstel direct bij de drinker. Aan de buitenkant spuit je de bekkens in met AnoKath® Stallhygiene, aan de binnenkant helpt AnoKath® TW met 5 ml per liter, aan de waterleiding via het doseersysteem.

Hoe reinig ik kalverhokken en kalveriglo's?

Na elk uitstallen: volledig ontmesten, met reinigingsmiddel en hogedrukreiniger schoonmaken, goed laten drogen, iglo's het best in de zon, en dan inspuiten met AnoKath® Stallhygiene. Daarna blijft de box minstens enkele dagen leeg (LFI Österreich), iglo's worden met tussenpozen verplaatst (Land Burgenland). In het all-in-all-out-systeem lukt dat het best als er een paar boxen of iglo's in reserve staan. Meer onder kalverafdeling.

Werkt AnoKath® Stallhygiene tegen coccidiën?

Ja, de werkzaamheid van AnoKath® Stallhygiene tegen coccidiën is aangetoond. Coccidiën zijn darmparasieten die in de kalverstal aanwezig zijn; hun duurvormen, de oöcysten, gelden als bijzonder weerstandsvol (Nedersaksische gids voor kalveropfok), en een ziek kalf scheidt er enkele miljoenen van uit (Tiergesundheitsdienst Salzburg in een bijdrage van de Landwirtschaftskammer Burgenland). Daarom telt de volgorde: mest en strooisel volledig verwijderen, reinigen, laten drogen en pas dan de oppervlakken met AnoKath® Stallhygiene bevochtigen.

Mag ik desinfecteren als de koeien in de stal staan?

Ja. AnoKath® Stallhygiene kan zonder wachttijden en in aanwezigheid van de dieren worden gebruikt en vormt geen prikkende dampen. Tussendoor spuit je ligboxen, loopgangen en voerhek in, ook als de kudde in de stal staat; spuit alleen niet rechtstreeks op de dieren. De grondige reiniging met de hogedrukreiniger doe je daarentegen in het lege gebied, omdat daarbij aerosolen ontstaan (Nedersaksische gids).

Hoe houd ik de stalvloer in de rundveestal hygiënisch?

Met vaste routines: loopgangen en roosters regelmatig afschuiven, ligboxen schoon en droog houden en goed instrooien. Een onderzoeksrapport van de Fachhochschule Südwestfalen noemt alle belopen oppervlakken „zo schoon en droog mogelijk“ het belangrijkste doel; meer reiniging samen met goed strooisel verlaagde de kiemdruk in de boxen duidelijk. Koeien liggen het liefst droog, zacht en schoon en hebben ongeveer 14 uur rust per dag nodig (Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie). Op de voergang blijven voerresten aan de ruwe ondergrond kleven, bederven en ruiken onaangenaam, terwijl de voergeur voor koeien beslissend is; een glad gecoate, betegelde of roestvrijstalen voergang is gemakkelijker schoon te maken (Landwirtschaftskammer Burgenland). Na het afschuiven spuit je loopgangen, ligboxen en voergang in met AnoKath® Stallhygiene; het bindt ook de ammoniakgeur.

Wat te doen bij ammoniakgeur en vliegen in de koeienstal?

Tegen ammoniak: regelmatig uitmesten, droog instrooien en goed ventileren; de Landwirtschaftskammer Niederösterreich noemt voor melkkoeien vier luchtwisselingen per uur in de winter en 60 in de zomer; bij 70 % luchtvochtigheid begint milde hittestress al bij 21 °C, en ventilatoren verjagen in de wachtruimte ook vliegen. AnoKath® Stallhygiene neutraliseert ammoniak direct bij de bron, in plaats van hem te maskeren. Tegen vliegen telt het hun de broedplaatsen te ontnemen, want in de rundveestal worden ze meestal in het warme seizoen een thema (LFI Österreich): mest, voerresten en vochtige hoeken aan drinkbakken, kalverboxen en spleten verwijderen en diepstrooisel om de 7 tot 10 dagen uitmesten (DLR Eifel). Schone, droge oppervlakken zijn daarvoor de basis.

Over de auteurs

Ina & Armin Amberg: jouw experts voor diergezondheid, hygiëne en infectiepreventie

Ina en Armin Amberg zijn deskundigen op het gebied van diergezondheid, hygiëne en infectiepreventie. Het AnoKath®-systeem hebben ze in jarenlange samenwerking met een bioloog met doctorstitel ontwikkeld. Beiden weten hoeveel werk een schone stal kost, vooral waar ligboxen, kalverhokken en drinkbakken elke dag aandacht vragen.

Met hun expertise bij AnoKath ondersteunen ze melkvee- en zoogkoebedrijven, rundveemesters en kleine houders om stal, gereedschap en drinkbakken hygiënisch te houden. Vragen over jouw stal? Bel: 0800 5466446. Meer over AnoKath →

Verder lezen

Meer gidsen voor stal en drinker

Desinfectie in de landbouw

Waterleiding en drinkbakken in de koeienstal schoon houden.

Naar de gids →

Stal reinigen en desinfecteren: checklist

Alle fasen van de basisreiniging om af te vinken.

Naar de gids →

Staldesinfectie

De hele stal in 5 stappen grondig desinfecteren.

Naar de gids →

Stalhygiëne

Gezond stalklimaat voor paarden en landbouwhuisdieren met AnoKath®.

Naar de gids →

Drinkwaterdesinfectie voor dieren

Drinkbakken en leidingen hygiënisch houden met AnoKath® TW.

Naar de gids →

Doseersysteem voor drinkwater

Zo werkt de automatische drinkhygiëne in de stal.

Naar de gids →

Jouw rundveestal en koeienstal, hygiënisch schoon met AnoKath®

Ligboxen, loopgangen, voerhekken en kalverhokken met AnoKath® Stallhygiene, de drinkbakken met AnoKath® TW: grondig tegen kiemen en zonder prikkende dampen voor je dieren.

Kies nu AnoKath® Stallhygiene

Belangrijke opmerking over de juridische afbakening: Ziekten in de veestapel zoals diarree bij kalveren, hoest, koorts, kreupelheid, uierveranderingen of veel uitval horen thuis in de handen van de dierenarts: wordt het niet beter of zijn de klachten ernstig, ga dan naar de dierenarts. Het vermoeden van een aangifteplichtige dierziekte meld je meteen bij de veterinaire dienst. De AnoKath® desinfectiemiddelen zijn biociden voor de hygiëne in stal, aan gereedschap en in het drinkwater, geen diergeneesmiddelen. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.