Artrose bij de hond: tekenen, behandeling, spondylose en HD
Je hond staat 's ochtends langzamer op, aarzelt voor de trap of loopt stijf na het liggen. Dat kunnen tekenen zijn van artrose, een van de meest voorkomende gewrichtsaandoeningen bij honden. Volgens de internationale behandelrichtlijn is artrose een progressieve gewrichtsaandoening die niet te genezen is. Met de juiste behandeling en enkele aanpassingen in het dagelijks leven kun je pijn en beperkingen vaak goed onder controle houden. Dit artikel legt uit hoe je artrose bij de hond herkent, hoe dierenartsen behandelen en wat er schuilgaat achter de röntgenbevindingen "spondylose" en "HD".
Actueel: nieuws uit het artroseonderzoek
Artrose treft niet alleen oude honden. In een in 2024 gepubliceerde studie vertoonden 39,8 procent van 123 honden tussen acht maanden en vier jaar op de röntgenfoto artrosetekenen in minstens één gewricht. De eigenaren hadden slechts in ongeveer 30 procent van deze gevallen iets gemerkt.
Ook bij de behandeling is er beweging: op 1 april 2026 meldde het Paul-Ehrlich-Institut dat het Europees Geneesmiddelenbureau voor een pijnstiller tegen artrose met het antilichaam bedinvetmab een bijgewerkte bijsluiter aanbeveelt, om te wijzen op zeer zeldzame bijwerkingen aan het bewegingsapparaat. Het middel blijft toegelaten. Voor eigenaren betekent dit vooral: pijnbestrijding hoort in handen van de dierenarts, en bijzonderheden meld je bij je dierenartspraktijk.
Hoe vaak komt artrose voor bij de hond?
Uit een grote evaluatie van Britse dierenartspraktijken (VetCompass) bleek dat er elk jaar bij 2,5 procent van de honden artrose wordt vastgesteld. Het risico stijgt sterk met de leeftijd: honden vanaf negen jaar hadden een ongeveer 29 keer, vanaf twaalf jaar een ongeveer 54 keer hoger risico dan honden jonger dan drie jaar. Gemiddeld werd artrose voor het eerst vastgesteld op 10,5-jarige leeftijd. Een hoger risico hadden rassen als rottweiler, labrador en golden retriever, evenals honden met een lichaamsgewicht boven het rasgemiddelde. Het vaak aangehaalde cijfer dat een op de vijf honden artrose heeft, stamt overigens uit 1997.
Artrose, spondylose, heupdysplasie: wat is wat?
- Artrose: het gewrichtskraakbeen slijt, het gewricht verandert, er ontstaan pijn en stijfheid. Bij de hond zit er volgens de MSD Veterinary Manual meestal een ontwikkelingsstoornis achter, zoals heup- of elleboogdysplasie of een verplaatste knieschijf.
- Spondylose (spondylosis deformans): benige uitgroeisels aan de wervels. Ze komen met de leeftijd heel vaak voor: op negenjarige leeftijd treffen ze 25 tot 70 procent van alle honden. Volgens de MSD Veterinary Manual is spondylose "typisch een toevalsbevinding" op de röntgenfoto en staat het niet in verband met klachten. Heeft de hond rugpijn, dan zoekt de dierenartspraktijk naar de eigenlijke oorzaak.
- Heupdysplasie (HD): een foutieve ontwikkeling van het heupgewricht die tot artrose leidt. Volgens de Veterinärmedizinische Universität Wien wordt ze via meerdere genen overgeërfd. Voeding, groei en beweging beïnvloeden de ernst. Ze wordt vastgesteld op de röntgenfoto. Voor het fokonderzoek volgens het FCI-schema (graad A tot E) wordt pas op 12 respectievelijk 15 maanden geröntgend.
Hoe herken ik artrose bij de hond?
Volgens de MSD Veterinary Manual zijn typisch: langzaam opstaan, vooral na langere rust, en moeite met trappen. Daarbij komen stijfheid, kreupelheid, minder zin in beweging of aarzelen bij het springen in de auto. Omdat veel honden pijn lang verbergen, loont het om goed te kijken. De Amerikaanse vereniging van dierenklinieken AAHA adviseert om korte filmpjes met de smartphone van de gang van de hond mee te nemen naar de praktijk.
Hoe dierenartsen artrose behandelen
De internationale COAST-richtlijn van 2023 beveelt een aanpak met meerdere bouwstenen aan:
- In elk stadium: gewichtsmanagement, regelmatige, aan leeftijd en ras aangepaste beweging en aanpassingen in huis.
- Tegen pijn: vanaf het tweede stadium gelden ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) of een antilichaam tegen de zenuwgroeifactor als eerste keuze. De behandeling loopt over weken, bij gevorderde artrose vaak levenslang.
- Fysiotherapie: bewegings- en hydrotherapie via gecertificeerde dierfysiotherapeuten.
- Operatie: als andere maatregelen niet volstaan.
Voor glucosamine en chondroïtine is het onderzoeksbewijs volgens de richtlijn zwak. En heel belangrijk: geef pijnstillers alleen na voorschrift van de dierenarts. Pijnstillers voor mensen zijn voor dieren niet veilig. Treden er tijdens de behandeling braken, diarree, zwarte ontlasting of verlies van eetlust op, dan adviseert de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA het middel te stoppen en meteen de dierenartspraktijk te bellen.
Gewicht: de belangrijkste hefboom in het dagelijks leven
Overgewicht belast de gewrichten en werkt volgens de COAST-richtlijn ook via de stofwisseling. Al een matig gewichtsverlies helpt: in een studie verbeterde de kreupelheid van honden met overgewicht met artrose al vanaf ongeveer 6 procent minder lichaamsgewicht. In een langetermijnstudie met labradors vertoonden honden die hun hele leven slank werden gehouden mediaan pas op twaalfjarige leeftijd heupartrose, normaal gevoerde honden al op zesjarige leeftijd.
Tips voor het dagelijks leven
- Streefgewicht vaststellen: samen met de dierenartspraktijk, en het gewicht regelmatig controleren.
- Regelmatig bewegen: gelijkmatig en aangepast, vermijd sprongen, abrupte starts en zeer lange tochten.
- Antislipvloeren: leg lopers, tapijten of yogamatten op gladde vloeren.
- Hellingen en goede ligplekken: hellingen voor de auto of de bank, een zachte, warme ligplek.
- Tekenen vastleggen: veranderingen noteren en korte filmpjes van de gang maken.
- Pijnstillers alleen van de dierenarts: geen middelen voor mensen, nooit twee pijnstillers combineren.
- Alle supplementen melden: ook kruiden, oliën en voedingssupplementen aan de dierenartspraktijk doorgeven, omdat wisselwerkingen mogelijk zijn.
- Fysiotherapie gebruiken: na onderzoek door de dierenarts.
- Pups van grote rassen langzaam laten groeien: geen extra calcium bij een volwaardig pupvoer.
- Bij de aankoop van een pup naar HD-uitslagen vragen: vooral bij risicorassen.
Veelgestelde vragen
Is artrose bij de hond te genezen?
Nee. Artrose schrijdt voort en is niet te genezen. De behandeling is erop gericht pijn en bewegingsbeperkingen zo gering mogelijk te houden en de levenskwaliteit te behouden.
Hoeveel beweging is goed bij artrose?
Regelmatige, aan leeftijd en ras aangepaste beweging wordt voor alle stadia aanbevolen. Belastingpieken zoals sprongen of buitensporig lange tochten kun je beter vermijden. Het plan stem je het best af met de dierenartspraktijk.
Wat betekent "spondylose" in de röntgenbevinding?
Het gaat om benige uitgroeisels aan de wervelkolom, die op oudere leeftijd heel vaak voorkomen. Ze zijn typisch een toevalsbevinding en verklaren op zichzelf geen klachten.
Helpt afvallen echt?
Ja. In studies verbeterde de kreupelheid van honden met overgewicht met artrose al vanaf ongeveer 6 procent gewichtsverlies.
Heeft artrose bij de hond iets met "verzuring" te maken?
Daarvoor zijn er geen onafhankelijke wetenschappelijke bewijzen. De richtlijnen voor dierenartsen noemen de zuur-basebalans noch als oorzaak noch als behandelaanpak.
Conclusie
Artrose komt vaak voor bij honden en begint vaak eerder dan eigenaren merken. Genezen kan het niet, maar het is goed te begeleiden: met pijnbestrijding door de dierenarts, een slank lichaamsgewicht, regelmatige, aangepaste beweging en een gewrichtsvriendelijk huis. Een röntgenbevinding "spondylose" is daarentegen meestal geen reden tot zorg. Wat er verder verandert bij oudere honden, lees je in ons artikel Hond en kat op leeftijd.
Bijpassend: AnoKath Liquid voor honden
Voor de dagelijkse voeding biedt AnoKath met AnoKath Liquid voor honden een vloeibaar aanvullend diervoeder aan dat het zuur-basemilieu in de dagelijkse stofwisseling ondersteunt. Het wordt via het voer gegeven, de hoeveelheid staat op het flesetiket. Het kan de behandeling van artrose door de dierenarts begeleiden, maar niet vervangen. Geen diergeneesmiddel. Vervangt geen bezoek aan de dierenarts.
Bronnen:
- Cachon T. et al. (2023): COAST international consensus guidelines for the treatment of canine osteoarthritis. Frontiers in Veterinary Science
- MSD Veterinary Manual: Osteoarthritis in Dogs and Cats
- MSD Veterinary Manual: Degenerative Diseases of the Spinal Column and Cord in Animals (spondylose)
- Veterinärmedizinische Universität Wien: heupgewrichtsdysplasie
- GRSK e. V.: wat is HD?
- Anderson K. L. et al. (2018): Prevalence, duration and risk factors for appendicular osteoarthritis in a UK dog population. Scientific Reports
- Enomoto M. et al. (2024): Prevalence of radiographic appendicular osteoarthritis in young dogs. Scientific Reports
- Marshall W. G. et al. (2010): The effect of weight loss on lameness in obese dogs with osteoarthritis. Veterinary Research Communications
- U.S. Food and Drug Administration: Get the Facts about Pain Relievers for Pets
- Paul-Ehrlich-Institut: mededeling van 01.04.2026 over de bijwerking van een productinformatie (PDF)
Over de auteur: Ina Amberg
 |
Als expert op het gebied van dier- en milieuhygiëne bij AnoKath ontwikkelt Ina Amberg routines die in het dagelijks leven werken. |
Titelafbeelding: ontwerp AnoKath, foto: Emily Rusch op Unsplash (Unsplash-licentie).
Opmerkingen
Een opmerking achterlaten