Hondenmand reinigen: zo houd je mand, dekens en bakken schoon

De voerbak wordt elke dag gebruikt, de deken in de mand ruikt naar hond, en op een gegeven moment komt de vraag: hoe vaak moet ik eigenlijk de hondenmand reinigen, de dekens wassen en de bakken afwassen? Gezondheidsinstanties geven daarop vrij duidelijke antwoorden. Studies laten bovendien zien dat juist de voerbak in het huishouden vaak wordt onderschat. Voor een schone slaapplek heb je geen desinfectiemiddelen nodig, maar vaste routines, heet water en een wasmachine. Dit artikel laat zien hoe vaak en hoe heet je moet schoonmaken en waar het bij bakken, dekens en manden op aankomt.

Waarom verdient de voerbak meer aandacht?

De Amerikaanse organisatie NSF International liet 22 gezinnen elk 30 voorwerpen in het huishouden bemonsteren. De dierenbak kwam op de vierde plaats van de plekken met de meeste kiemen, na de afwasspons, de keukengootsteen en de tandenborstelhouder. Gisten en schimmels werden in 45 procent van de huishoudens aan de bak gevonden en in 55 procent aan het dierenspeelgoed. De studie is klein en al ouder, ze is eerder een aanwijzing dan een meetwaarde voor alle huishoudens.

Nieuwere studies laten zien waar het in het dagelijks leven misgaat:

• Zelden afgewassen: in een Amerikaanse enquête onder 417 hondeneigenaren waste slechts 12 procent de bak minstens dagelijks af. 18 procent waste hem minder vaak dan elke drie maanden of nooit. Slechts 34 procent waste na het voeren de handen.
• Regels werken: als de deelnemers zich een week lang aan de hygiëneregels van de Amerikaanse voedselautoriteit FDA hielden, waren de bakken daarna duidelijk minder met bacteriën belast. Heet water van meer dan 71 °C verlaagde het aantal kiemen sterker dan koud of lauw water.
• Natvoer en handwas: in een Italiaanse studie met 96 hondenbakken waren bakken voor natvoer sterker belast dan bakken voor droogvoer. Na de handwas werden meer darmbacteriën gevonden dan na de vaatwasser.

Hoe vaak moeten bak, deken en hondenmand gereinigd worden?

De Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC noemt als voorbeeld deze intervallen, waaraan je je kunt richten:

• Voerbak met natvoer: na elke maaltijd.
• Droogvoer- en waterbak: elke dag.
• Hondenbed, mand en dekens: elke week.
• Speelgoed: elke maand.

De FDA adviseert om bakken, voerscheppen en maatbekers na elk gebruik met afwasmiddel en heet water af te wassen. De bak zelf moet je niet als schep in de voerzak dopen. Voor en na het voeren moeten de handen minstens 20 seconden met zeep worden gewassen. Vaatwasserbestendige bakken mogen volgens de CDC samen met het overige vaatwerk in de machine.

Op hoeveel graden moet je hondendekens wassen?

Het Umweltbundesamt (UBA) noemt textiel dat met huisdieren in aanraking komt uitdrukkelijk in één adem met beddengoed, handdoeken en vaatdoeken. Het moet om hygiënische redenen bij 40 of 60 °C worden gewassen. Wie anders meestal bij 20 tot 30 °C wast, moet volgens het UBA na elke vijfde was of om de twee weken een wasbeurt van 60 °C met een volwasmiddel met bleekmiddel inlassen.

Zogenaamde hygiënespoelmiddelen zijn in een gezond huishouden volgens het UBA niet nodig. De CDC adviseert zachte voorwerpen zoals dekens, bedden en knuffelspeelgoed in de wasmachine en droger te reinigen. Houd daarbij rekening met het wasvoorschrift.

Vlooien: waarom de slaapplek meetelt

Een vlooienmiddel bereikt alleen de volwassen vlooien op het dier. Volgens de vakvereniging ESCCAP leeft meer dan 95 procent van de vlooienpopulatie als eieren, larven en poppen in de omgeving. Daarom adviseert ESCCAP om slaapplekken en tapijt regelmatig te zuigen en liggedekens regelmatig te wassen.

Hoe grondig, hangt af van het risico. Voor honden met uitloop en contact met soortgenoten noemt ESCCAP een regelmatige reiniging van slaap- en ligplekken. Bij vlooienbesmetting horen een vlooienmiddel van de dierenartspraktijk en het reinigen van de omgeving bij elkaar, vooral van de slaap- en ligplekken.

Moet je bak en mand desinfecteren?

In de regel niet. Volgens het UBA, het Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) en het Robert Koch-Institut zijn desinfectiemiddelen in het particuliere huishouden in de regel niet nodig. Ook de CDC vindt reinigen voor de meeste dierenspullen voldoende.

In sommige situaties is meer zorg nodig:

• Rauwvoeding: volgens het BfR kunnen honden en katten via rauw vlees ziekteverwekkers oplopen. Volwassen dieren kunnen ze uitscheiden zonder zelf ziek te lijken. Reinig bak, schep en handen daarom na elke maaltijd grondig.
• Diarree: bij dieren met diarree adviseert het BfR meer op hygiëne te letten, bijvoorbeeld bij het handen wassen.
• Na een ziekte: of er extra gedesinfecteerd moet worden, beslist de dierenartspraktijk per geval.

Tips voor het dagelijks leven

1. Natvoerbak na elke maaltijd afwassen: met afwasmiddel en heet water, droogvoer- en waterbakken dagelijks.
2. Vaatwasser gebruiken: vaatwasserbestendige bakken mogen volgens de CDC samen met het vaatwerk in de machine.
3. Eigen borstel en schep: voor voerbakken en drinkbakken adviseert het BfR eigen borstels of doeken. Gebruik de bak niet als voerschep.
4. Handen wassen: voor en na het voeren minstens 20 seconden met zeep, ook na contact met bak, deken en speelgoed.
5. Resten niet laten staan: aangebroken natvoer afgedekt in de koelkast zetten of weggooien.
6. Dekens wekelijks wassen: bij 40 tot 60 °C, als het wasvoorschrift het toestaat.
7. Slaapplek zuigen: mand, kussens en tapijt rond de slaapplek regelmatig zuigen.
8. Speelgoed maandelijks reinigen: hard speelgoed met zeepwater, knuffelspeelgoed in de wasmachine.
9. Op gladde bakken letten: volgens de auteurs van de Italiaanse studie bepalen gladheid en ouderdom van het oppervlak hoe goed een bak te reinigen is. Sterk bekraste bakken kun je beter vervangen.
10. Goed laten drogen: afgewassen bakken en gewassen dekens volledig laten drogen. Op droge oppervlakken kunnen bacteriën zich volgens het BfR niet vermenigvuldigen.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik de hondenbak reinigen?

De bak met natvoer na elke maaltijd, droogvoer- en waterbakken elke dag. Dit ritme noemt de Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC. De FDA adviseert bakken na elk gebruik met afwasmiddel en heet water af te wassen.

Op hoeveel graden moet ik de hondendeken wassen?

Volgens het Umweltbundesamt bij 40 of 60 °C, omdat textiel met dierencontact om hygiënische redenen hogere temperaturen nodig heeft. Het wasvoorschrift gaat voor.

Mag de hondenbak in de vaatwasser?

Ja, als hij vaatwasserbestendig is. In een Italiaanse studie waren bakken na de vaatwasser minder met darmbacteriën belast dan na de handwas.

Welke bak is het hygiënischst: roestvrij staal, keramiek of kunststof?

Dat is niet eenduidig vastgesteld. In een Italiaanse studie uit 2023 waren metalen bakken sterker belast dan kunststof bakken, een eerder onderzoek kwam tot het omgekeerde resultaat. Belangrijker dan het materiaal zijn een glad, onbeschadigd oppervlak en regelmatig afwassen.

Moet ik de hondenmand desinfecteren?

In een gezond huishouden in de regel niet. Zuigen en het wassen van dekens en hoezen volstaan. Over een desinfectie beslist de dierenartspraktijk, bijvoorbeeld na een besmettelijke ziekte.

Conclusie

Een schone slaapplek is vooral een kwestie van routine: natvoerbakken na elke maaltijd afwassen, waterbakken dagelijks, dekens en manden wekelijks bij 40 tot 60 °C wassen of zuigen en na het voeren de handen wassen. Desinfectiemiddelen zijn daarvoor in de regel niet nodig. Bij vlooienbesmetting horen slaapplek en tapijten bij de behandeling. Wie met een huisdierallergie leeft, vindt meer tips in ons artikel over huisdierallergie.

Bijpassend: AnoKath Medical

Adviseert je dierenartspraktijk na een besmettelijke ziekte aanvullend een desinfectie, dan biedt AnoKath met AnoKath Medical een alcoholvrij desinfectiemiddel aan. Het is pH-neutraal en reukneutraal, laat geen residu achter en is bedoeld voor oppervlakken in de dierhouderij, bakken en gebruiksvoorwerpen, na een test op een onopvallende plek ook voor textiel zoals dekens en mandhoezen. Het vervangt noch het grondig schoonmaken noch het advies van de dierenartspraktijk. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bronnen:

• NSF International: 2011 NSF Household Germ Study, Executive Summary (PDF)
• Luisana E. et al. (2022): Survey evaluation of dog owners' feeding practices and dog bowls' hygiene assessment in domestic settings. PLOS ONE
• Raspa F. et al. (2023): Pet feeding habits and the microbiological contamination of dog food bowls. BMC Veterinary Research
• U.S. Food and Drug Administration: Tips for Safe Handling of Pet Food and Treats
• Centers for Disease Control and Prevention: About Cleaning and Disinfecting Pet Supplies
• Umweltbundesamt: hygiëne in de privésfeer
• ESCCAP Deutschland: belangrijke aanwijzingen voor de bestrijding van vlooien bij honden en katten (PDF)
• ESCCAP Deutschland: vlooien – omgevingsbehandeling, wat is zinvol?
• Bundesinstitut für Risikobewertung: voedselinfecties in het particuliere huishouden – bronnen herkennen, risico's vermijden (PDF)
• Bundesinstitut für Risikobewertung: vragen en antwoorden over de bescherming tegen salmonella-infecties

Titelafbeelding: ontwerp AnoKath, foto: Dex Ezekiel op Unsplash (Unsplash-licentie).